Emperyalizm, Devrim ve Siyasi Dönüşüm

Bu çalışma, 1839–1921 yılları arasını kapsayan modern Çin tarihinin kurucu evrelerini emperyalizm, devrim ve siyasal dönüşüm ekseninde analiz etmektedir. Çin'in dönüşüm süreci, Sanayi Devrimi'nin tetiklediği küresel modernleşme bağlamında ele alınmakta; değişen güç dengeleri, ekonomik yapılar ve uluslararası rekabet ortamı çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışma altı ana bölüm üzerine inşa edilmiştir. İlk bölümde küresel sistemde yaşanan yapısal dönüşüm, serbest ticaretten finansal tekelleşmeye uzanan süreç ve yeni güç merkezlerinin yükselişi incelenmektedir. İkinci bölümde Qing İmparatorluğu'nun denizaşırı ticaretle artan temasına rağmen sürdürdüğü içe kapalı düzen anlayışı ve merkez-çevre algısının yarattığı yapısal kırılganlıklar ele alınmaktadır. Üçüncü bölüm, Afyon Savaşları ile derinleşen kriz ortamını ve imparatorluğun bu sürece verdiği Öz-Güçlendirme temelli reform tepkilerini analiz etmektedir. Dördüncü bölümde Çin-Japon Savaşı, stratejik algı hataları ve karar alma süreçlerindeki zaaflar bağlamında değerlendirilerek imparatorluk düzeninin çözülüşünü hızlandıran bir kırılma noktası olarak ele alınmaktadır. Beşinci bölüm, Xinhai Devrimi sonrası Cumhuriyet döneminde yaşanan siyasal ve toplumsal dönüşümü, reform girişimlerini ve bölgesel güç odaklarının yükselişini incelemektedir. Son bölümde ise Yeni Kültür ve Dört Mayıs hareketleri çerçevesinde entelektüel dönüşüm ele alınmakta ve Çin Komünist Partisi'nin kuruluşu, yeni bir siyasal yönelimin başlangıcı olarak değerlendirilmektedir. Çalışmanın temel argümanı, 1839–1921 döneminde yaşanan dönüşümün tek bir aktör tarafından yönlendirilen doğrusal bir süreç olmadığıdır. Aksine bu dönem, imparatorluk elitleri, devrimci hareketler, bölgesel güçler ve dış aktörler arasındaki çok katmanlı etkileşimler sonucunda şekillenmiştir. Kurumsal dönüşüm ile toplumsal pratikler arasındaki uyumsuzluk ise sürecin temel gerilim hattını oluşturmuştur. Bu bağlamda çalışma, söz konusu dönemi bağımsız bir tarihsel kesit olarak değil, modern Çin'in sonraki siyasal ve toplumsal dönüşümlerini belirleyen uzun soluklu bir sürecin ilk ve kurucu evresi olarak konumlandırmaktadır.