Filistin’de Yabancı Yahudiler Meselesi

Siyonistler Arz-ı Filistin için cidden bir afet… Onlara vatandaşlık teklif ettiğimizde neden Osmanlı vatandaşı olmadılar? Çarlık zulmünden kaçıp buraya sığındılar. Peki ne yaptılar? Rus vatandaşı olarak kalmayı tercih ettiler. Onları casus olarak görmemem mümkün mü? —Cemal Paşa Düşman devlet vatandaşı olup gerek kadîmen gerek geçici olarak Arz-ı Filistin'de ikamet eden Musevilerden Osmanlı vatandaşlığını kabul edecekler hakkında Tâbiiyet Kanunu'nun 3'üncü maddesindeki 5 sene ikamet şartı aranmadan bunların istisnaen Osmanlı vatandaşlığına kabulü kararlaştırılmıştır (Kararname). Osmanlı vatandaşlığını kabul etmeyen düşman devlet vatandaşı Musevilerin Osmanlı topraklarından ihracı lazım gelir (Talimat). Modern dünya tarihinin önemli hadiselerinden biri olan Filistin'e Yahudi göçünün; siyonizm, dinî telakkiler, emperyalist devletlerin güç mücadelesi, Osmanlı Devleti'nin egemenliği ve geleceği, nüfus politikaları ve vatandaşlık meselesiyle iç içe geçmiş bir hikâyesi vardır. Bu kitap, bu karmaşık hikâyenin pek az bilinen veçhelerini ele alıyor; I. Dünya Savaşı'yla birlikte “düşman devlet uyruklu” statüsüne giren Yahudilere yönelik vatandaşlık politikalarını, sınır dışı uygulamasının iç yüzünü, Filistin'deki siyonist örgütlenmeyi ve “mağduriyet” söylemi üzerinden şekillenen propaganda faaliyetlerini geniş bir perspektifle inceliyor. Farklı görüşleri ihmal etmeyen, Osmanlı belgeleri ve yabancı basın başta olmak üzere zengin bir kaynakçaya dayanan özgün bir çalışma.