Hayalî Hakikat

Birkaç ismi saymazsak, Türk hikâyeciliğinin epeydir çölleştiğini söyleyebilirim. İyi hikâyeler tadları damaklarımızda kalan kayıp lezzetler misâli buharlaştılar, merâkımdan yenileri takip etmeye çalışıyorsam da genellikle hayâl kırıklığını yaşadığımı söyleyebilirim. Türkçesi, nevî şahsına münhasır veya nev'î şahsına münhasır üslûbu ve de meselesi olmayan hikâyelerden artık yoruldum. Hikâyeciliğimizin çölünde Besim Zoga da nereden çıktı diyeceğinizi biliyorum, çünkü tehnâlardan biri, gecikmişlerin dünyasına erken gelmiş bir kalb-i selîm, kapitalist pazarının icât ettiği kifâyetsiz muhterislerin mezbelesinde sükût suikastına uğrayacağından da hiç şüphem yok, ancak hakikî okuru asla sukut-ı hayâle uğratmayacaktır.

Kendisini tanımamın üzerinden yarım asır geçmeye az kaldı, askerlikte berâberdik, şiirlerden, romanlardan, dügâh perdesinde karar eden Uşşak şarkılardan ve siyah beyaz eski Yeşilçam filmlerinden konuşarak aylar geçirdik, Yahya Kemâl, Ahmet Hamdi, Şevki Bey ve Lütfi Ömer Akad her sabah Isparta'da bizimle on altı kilometre koştu. İster inanın ister inanmayın, herkesten daha şişman, her dâim nefes darlığı çeken ve yüksek tansiyon hastası Yahya Kemâl rap rap koşarken alayın etrâfındaki dağlar pür-neş'e çağlardı fecrin âgûş-ı sükûnunda. Besim Zoga hep az yazdı, hakikî okur dışındaki haris tüketici tabakayla temas etmek istemedi, ama her hikâyesinde bizlere birkaç esâslı hikâye anlattığı muhakkaktır. Bu yüzden onun hikâyelerini çoğalan hikâyeler olarak değerlendiriyorum.

Nedense bana Besim Zoga'nın hikâyeciliğinin temel harcını eski Cinecitta filmlerindeki kara mizah karmış gibi geliyor, ancak Vittorio De Sica'nın dünyasının üzerine Antonioni'nin ve Visconti'nin tuğlalarını yığmıştır, Visconti bir Dük ya, üstâdı kendisine herkesten daha yakın hissettiğinden, ne yapar ne eder çatıda onunla lâfz-ı vâhid olup çıkar. Besim Zoga'nın hikâyelerini sizlerin de bir film seyreder gibi okuyacağınızdan emînim, hele onun gibi Antonioni'nin ve Visconti'nin dünyalarında gönüllü bir sürgünü yaşayanlardansanız, bu kitaptaki hikâyelere bayılacaksınız...

Taner Ay