Kiralık Konak Romanında Batılılaşma ve Dil Sorunları

Kiralık Konakromanı aslında neyi anlatmak istiyor? Aileninçözülüşünü mü, konak hayatının çöküşünü mü, imparatorluğundağılmasını mı?Bu soruya "Hepsini birden!" cevabını vermemiz mümkündür. HakkıCelis, "Boş bir odada saatlerce Klodel'in şiirlerini inşat eden" o çocuk,sadeleştirme operasyonundan sonra "Verlaineşiirleri"ni inşat eder olmuştur (s. 153). Bu değişikliğin arkasında özel bir kasıt arayalımmı? Acaba PaulClaudel (1868-1955) koyu bir katolik olduğu içinKiralık Konak'tan kovulmuş olabilir mi? Acaba Kiralık Konak romanının basımında gösterilen özensizlikteve bu özensizliğin giderek artmasında bu resmîliğin de bir payı varmıdır? Bu soruya üzülerek "evet" cevabını verebiliriz. Çünkü ülkemizderesmî işler, öteden beri bir tür dokunulmazlık, tartışılmazlık zırhıylakuşatılmıştır. Bu durum, o işleri değerli ve saygın bir konumayükseltmez. Tam tersine, geçici olarak tahammül edilmesi gereken bir "gösteri"ye, "gösteriş"e, "angarya"ya dönüştürür. Angaryadandüzgün ürün çıkmaz.