Kötülük Problemi Olarak Şiddetin Anatomisi

Bu çalışma, şiddet olgusunu bir kötülük problemi olarak ele alarak; fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutlarını kelâmî perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Şiddet kavramı, sadece bireysel davranış bozukluklarıyla anlaşılamayacak kadar karmaşık bir yapıdadır. Bu olgu, insan fiilleri bağlamında ahlâkî, toplumsal ve teolojik boyutları bulunan çok katmanlı bir sorun olarak ele alınmıştır. Şiddetin mâhiyeti ve ahlâkî boyutu; kelâm ilminin insan fiilleri, irâde, sorumluluk, zulüm ve adâlet kavramları çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Mu‘tezile, Eş‘arîlik ve Mâturîdîlik gibi başlıca kelâm ekollerinin insan fiilleri ve kötülük problemine dair yaklaşımları incelenmiştir. Bu yaklaşımların, şiddetin ahlâkî sorumluluğu ve suçlunun konumu açısından sağladığı katkılar ortaya konulmuştur. İnsan yaklaşımında şiddetin yalnızca fiziksel saldırılarla sınırlı olmadığı belirtilerek psikolojik baskı, gruptan dışlama ve sosyal ilişkiler içinde yeniden üretilen zulüm biçimlerinin de ahlâkî sorumluluk doğurduğu vurgulanmıştır. Araştırmada okul şiddeti, şiddetin çok boyutlu yapısını somutlaştıran bir uygulama alanı olarak ele alınmıştır. Eğitim kurumlarında yaşanan şiddet içerikli davranışlar, bireysel irâde ve sorumluluk çerçevesinde değerlendirilmekle birlikte, kurumsal etkenlerle ilişkisi bağlamında da analiz edilmiştir. Ayrıca mağduriyet olgusu, teodise ve kelâmî adâlet anlayışı çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve metin analizi teknikleri kullanılarak yürütülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, şiddeti yalnızca cezâlandırma ve disiplin eksenli yaklaşımlarla ele almanın yetersiz olduğuna dikkat çekmektedir. Sorunun çözümü için, ahlâkî sorumluluk, irâde terbiyesi ve adâlet merkezli bir değerlendirme imkânı sağlayarak; kelâm ve eğitim bilimleri arasında disiplinler arası bir perspektif sunmaktadır.