Öfke, Kin, Hased Kötülüğü ve Kurtuluş Yolları

İmam Gazâlî, Öfke, Kin ve Hasedin Kötülüğü ve Kurtuluş Yolları adlı bu eserinde kalbi karartan, insan ilişkilerini bozan ve kişiyi nice günaha sürükleyen üç büyük afeti ele alır. Öfkenin mahiyetini, hangi sebeplerle doğduğunu ve kontrol edilmediğinde insanı nasıl zulme, kırgınlığa ve pişmanlığa sürüklediğini açıklar. Eserde öfkenin riyazet ve nefis terbiyesiyle nasıl dizginlenebileceği, hilm ve öfkeyi yenmenin fazileti, haksızlık karşısında nasıl dengeli davranılması gerektiği ayrıntılı biçimde işlenir. Gazâlî, öfkeyi bütünüyle yok etmeyi değil, onu aklın ve dinin emrine vermeyi hedefleyen ölçülü bir yol gösterir. Kin ve hasedin anlamı, sebepleri, dereceleri ve kalpte bıraktığı yıkıcı sonuçlar da eserin temel konuları arasındadır. Düşmanlık, kibir, liderlik tutkusu, üstün gelme arzusu ve nimetlerin elden gitmesi korkusunun hasedi nasıl beslediği açıklanır; haset ile meşru imrenme arasındaki fark ortaya konur. Öfke, Kin ve Hasedin Kötülüğü ve Kurtuluş Yolları, affetmeyi, şefkati ve ihsanı kuşanmak; öfkesini yönetmek, kin ve hasedi kalbinden söküp atmak ve insanlarla daha temiz bir kalple ilişki kurmak isteyen herkes için güçlü bir nefis terbiyesi rehberidir.