Özgürlük Yolunda

Raşid Gannusi'nin hayatı, yalnızca bir düşünürün veya siyasetçinin hayatı değildir. Aynı zamanda çağdaş İslam dünyasının son yarım yüzyılına yayılan büyük arayışların, kırılmaların, umutların ve hayal kırıklıklarının içinden geçen bir özgürlük mücadelesinin hikâyesidir.

Tunus'un güneyindeki mütevazı bir aile ortamından Zeytûne'nin ilim geleneğine; Şam'dan Paris'e, felsefeden İslami düşüncenin yeniden keşfine; Tunus'ta İslami hareketin ilk halkalarından hapishanelere, sürgüne ve nihayet devrimin ardından vatana dönüşe uzanan bu söyleşi, Gannusi'nin fikrî ve siyasî serüvenini kendi tanıklığı üzerinden anlatıyor.

Fakat Özgürlük Yolunda sadece bir hayat hikâyesi değil. Bu sayfalarda bir insanın hikâyesiyle bir ülkenin, bir hareketin ve bir dönemin hikâyesi iç içe geçiyor. İslam ile demokrasi, gelenek ile modernlik, din ile siyaset, devlet ile toplum, devrim ile reform, iktidar ile özgürlük arasındaki gerilimler, soyut teoriler olmaktan çıkarak yaşanmış bir tecrübenin sorularına dönüşüyor.

Gannusi bu uzun yolculukta hapishaneyi de sürgünü de iktidara yaklaşmayı da iktidardan vazgeçmeyi de tecrübe etti. Buna rağmen siyasal değişimin yolunu şiddette değil toplumsal mücadelede, barışçıl siyasette, seçimlerde, diyalogda ve uzlaşmada aramaktan vazgeçmedi. Onun için özgürlük yalnızca siyasî bir talep değil, insanın onuruyla ve adalet arayışıyla ilgili temel bir değerdi.

Muhammed Emin Ayunî'nin uzun görüşmelerinden doğan bu kitap, Gannusi'nin hafızasından hareketle modern Tunus'un, İslami hareketlerin ve Arap dünyasının yakın tarihine içeriden açılan önemli bir pencere sunuyor. Özgürlük Yolunda, bir ömrün muhasebesinden daha fazlası: Fikirlerin nasıl harekete, hareketlerin nasıl tecrübeye, tecrübenin de nasıl yeniden fikre dönüştüğünün hikâyesi.


Ve belki her şeyden önce şu sorunun peşinde bir kitap: Özgürlüğün bedeli nedir ve insan bu bedeli ödeyerek yürüdüğü yolda ne öğrenir?