Rakı Kitabı;Kadim Bir İçkinin Klâsik Türk Edebiyatında İzlerini Aramak

Edebî metinler, kendilerini üreten sanatkârların bağlı bulundukları kültür ve medeniyet dairelerinin kabullerini yüzyıllar sonrasına aktaran kültür taşıyıcılarıdır. Sanatkâr, orijinal fikir ve söyleyişleriyle zaman ve mekânın bağlayıcılığından kurtularak yüzyıllar ötesine seslenebilme yolculuğunda hayal gücü ve yeteneğini eğitimiyle birleştirirken konuştuğu dilin olanaklarından olduğu kadar yaşadığı coğrafyanın kendisine sunduğu imkânlardan da yararlanır. Bu noktada, duyular dünyasının maddi ögeleri sanatkârın hayal dünyasının sunduğu imkânlarla yeniden yorumlanır ve bir form kazanır. İçki meclisleri; mekân, zaman, meze ve musiki gibi kendisini oluşturan çok sayıda ögeyle edebî metinleri besleyen bir kaynak durumundadır. Klâsik Türk edebiyatı geleneği içerisinde değerlendirebileceğimiz şairlerin manzumeleri incelendiğinde içki meclislerine ait pek çok kavramın çeşitli anlam ilgileriyle anlatı ögesi olarak kullanıldığı, bunun yanı sıra içki meclislerini anlatan saki-nâme olarak adlandırılan eserlerin kaleme alındığı görülür. Bu durum, Osmanlı-Türk içki geleneğine ait kavramların edebî eserlerde anlatı ögesi olarak nasıl kullanıldıklarını inceleyen müstakil araştırmalara duyulan gereksinimi arttırmaktadır. Rakının edebî bir öge olarak divan ve sâkî-nâme metinlerinde nasıl kullanıldığını tespit etmeyi amaçlayan bu eser, esas itibariyle Emine Gürsoy Naskali'nin editörlüğünde 2019 yılında Kitabevi Yayınları arasında yayımlanan Meyhane Kitabı içerisinde ilgilileriyle buluşan “Meyhanenin Beyaz Gülü ‘Arak” isimli çalışmamıza dayanmaktadır.