Siyasi Hatıratım

Osmanlı Devleti'nin son asrında Tanzimat'tan Meşrutiyet'e ve Cumhuriyet'e geçişleri hazırlayan en önemli ve saltanat yılları en uzun padişah şüphesiz Sultan Abdülhamit'tir. Şahsî hayatının ve günlük düzeninin gizliliğine çok dikkat eden biri olması sebebiyle Sultan ile ilgili her bilgi kırıntısı her daim ilgi çekici olmuştur. Yakın zamanlardaki araştırmalardan anlaşıldığı üzere Sultan'ın bizzat kaleme aldığı bir hatıratı yoktur. 1974 yılında Hareket Yayınları tarafından aynı isimle basılan, yeni ve daha vasıflı bir tercümesi ile yeniden yayınladığımız bu hatırat Sultan Abdülhamit henüz hayatta iken Ali Vehbi Bey tarafından Fransızca olarak neşredilen bir derleme-hatırattır. Abdülhamit'in devri içinde Osmanlı Devleti'ne, İslam dünyasına, Türk aydınlarına, Batı dünyasına nasıl baktığını, düşüncelerini, planlarını ve hatıralarını bu eserden takip etmek mümkündür. Hatıratı derleyen ve kendisinin kim olduğunu bilmediğimiz Ali Vehbi Bey'in bu hatıratın önemi, neden ve nasıl yazıldığına dair açıklamaları şöyledir: “Sultan Abdülhamit'in ona sadık kalan dostlarına ifade ettiği düşünceleri ve hatıratı içeren, yakınlarından elde ettiğimiz müteakip sayfalar, özellikle de Türkiye'nin Avrupa'daki gücünün zayıfladığı bu zamanlar için faydalı bilgiler içerir. Bu sayfalar, tahtından indirilen padişahı daha iyi tanımamıza fırsat veriyor. Ayrıca kendisinin birçok can sıkıcı hadiseden ve şu sıralar Türkiye'nin içinde bulunduğu talihsizliklerden mesul tutulduğunu görüyoruz. Bu kitabın tüm Osmanlılar için faydalı olmasını ve gelecekte yeniden doğacak Osmanlı İmparatorluğu bakımından bir ders niteliği taşımasını temenni etmekteyiz.”