Tanrıtanımazlık Müzesi

Enver Hoca'nın Arnavutluk'u 1967'de başlayan “din karşıtı” resmî faaliyetleri takiple 1976'da dünyanın resmî olarak ilk ateist devleti oldu. Anayasa'nın 37. maddesi uyarınca devlet hiçbir dini tanımadığını ve hiçbir ibadete izin vermediğini ilan etmişti. Enver Hoca'nın bilimsel-materyalist ütopyasında dinî bayramlar, devrimci kutlamalar ve Hoca ile kahramanının etrafında gelişen bir şahıs kültüyle ikame edilmişti. Hoca'nın –revizyonist hainlere karşı– kahramanı Stalin'e duyduğu sarsılmaz sadakat Arnavutluk'u hiper-stalinist bir laboratuvara çevirmişti. Tanrıtanımazlık Müzesi usta yazar Luan Starova'nın 1976'da Makedonya'dan bir kültür heyetiyle Arnavutluk'a ziyaretinin, baba evine dönüşünün kurgusal anlatısı… Stalin'in 100. doğum gününde Tanrı'nın ölümü ve bunun anayasal değişimle teyidi kutlanacaktır. Arnavutluk'un bu zorunlu ateizm eşiğindeki panoraması bizi İşkodra Tanrıtanımazlık Müzesi'ne götürür. Bilimsel sosyalizmin kendini gerçekleştirmesi, tarihin en büyük komedisinin sahneye konulması şeklinde yaşanacaktır. “En ufak bir isyan pahalıya mal olur bu ülkede. En ufak bir itirazda bulunan, bir anda cehennemin çok daha sıkışık bir katında bulur kendini. Zavallı ailem ve zavallı ben, hepimiz aynı aldatmacanın kurbanlarıyız! Saçma projelerini uygulamak amacıyla bu bozuk düzeni yöneten kaçık bir beynin yanılgısı yüzünden bütün bir halk can çekişiyor. Oyuncakları olduğumuz sosyalist gerçekçi kaba güldürü, ülkenin tüm amfitiyatrolarında oynanıyor; ülke bir bütün olarak, dekoru yedi yüz bin korugandan oluşan gülünç bir temsilin oynandığı bir tiyatrodan ibaret. Bütün bunlar mareşaller mareşali Stalin'in doğumunun yüzüncü yılı şerefine!”