20. Yüzyıldan Günümüze Arap Dünyasında Standart Dilin Korunmasına Yönelik Çabalar

Bu çalışma, modernleşme, küreselleşme, dijital kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ve
yerel lehçelerin baskısı karşısında maruz kaldığı yapısal ile işlevsel aşınma tehditlerine karşı
Fasih (Standart) Arapçanın korunması amacıyla 20. yüzyıldan günümüze kadar yürütülen
kurumsal, hukuki ve akademik mücadeleyi bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Eserin ilk
bölümünde, 1919'da Şam'da kurulan ilk akademiyle başlayıp Kahire, Bağdat, Amman, Rabat
ve Cezayir gibi merkezlere yayılan dil akademilerinin (meca'mi'u'l-luğa) kuruluşu, tözsel
işlevleri ve terminoloji oluşturma çabaları incelenmekte; paralel olarak Arapçanın Arap
Birliği, Afrika Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve nihayetinde 1973 yılında Birleşmiş Milletler
nezdinde resmi dil statüsü kazanmasını sağlayan uluslararası diplomasi süreçleri ile ICESCO
gibi yapıların rolü değerlendirilmektedir. İkinci bölümde ise 21 Yüzyılda ivme kazanan
kurumsallaşma adımları çerçevesinde Uluslararası Arap Dili Konseyi'nin kuruluşu, standart
dili korumaya yönelik normatif bir çerçeve sunan Beyrut Vesikası (2012), Uluslararası Arap
Dili Yasası (2013) ve Model Yasa Taslağı (2022) gibi ortak hukuki düzenlemeler analiz
edilmekte; son olarak Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan,
Umman, Moritanya ve Yemen gibi tekil Arap devletlerinin kendi iç hukuklarında ve kamusal
alanlarında yürürlüğe koydukları özel yasal, idari ve akademik koruma politikaları
karşılaştırmalı olarak sunularak alanındaki önemli bir literatür boşluğu doldurulmaktadır.