Mâtürîdî'nin Kevni Âyetlere Yaklaşımı

Kur'ân-ı Kerim'de yer alan kevnî âyetler, insanı evrenin işleyişini gözlemlemeye, doğa olayları üzerine düşünmeye ve bu yolla Allah'ın varlığını, kudretini ve rahmetini idrak etmeye yönlendirmektedir. Bu âyetler, göklerin ve yerin yaratılışı, tabiatta gözlenen düzen, canlıların oluşumu ve kozmik olaylar gibi konuları içermekte hem inanç dünyasını besleyen hem de düşünceyi harekete geçiren bir yapı arz etmektedir. Bu çalışmada, söz konusu kevnî âyetlerin klasik tefsir geleneği içerisindeki yorumları Mâtürîdî (ö.944) merkezli olarak ele alınmış diğer taraftan ehl-i sünnet tefsir geleneğinin önde gelen isimlerinden olan Taberî (ö.923) ve Râzî (ö.1210) gibi müfessirlerin yaklaşımlarıyla karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Mâtürîdî'nin akılcı ve kelâmî yöntemiyle geliştirdiği yorumlar, kevnî âyetlerin sadece naklî değil aynı zamanda aklî temellerle de değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık Taberî'nin rivâyet odaklı açıklamaları ve Râzî'nin felsefî-bilimsel yorumları ise farklı yorum geleneklerine ışık tutmaktadır. Ayrıca, modern dönem tefsir anlayışında bilimsel verilerle Kur'ân âyetlerini buluşturan Tantâvî'nin (ö.2010) yaklaşımına da yer verilerek kevnî âyetlerin çağdaş yorum boyutuna dair bir perspektif sunulmuştur. Bu bağlamda tez hem geleneksel hem de modern tefsir anlayışlarının kevnî âyetlere nasıl yaklaştığını karşılaştırmalı olarak incelemeyi ve bu âyetlerin tefsir tarihinde üstlendiği çok yönlü rolü ortaya koymayı hedeflemektedir.