Özbek Kimliğinin Oluşumunda İslâm’ın Rolü

Özbek Kimliğinin Oluşumunda İslâm'ın Rolü kitabı, Özbek kimliğinin tarihsel inşa sürecini sosyal inşacılık kuramı çerçevesinde ele alarak din olgusunun belirleyici etkisini incelemektedir. Eser, Orta Asya çalışmalarında çoğu zaman geri planda kalan yerel perspektifi merkeze alarak, kimlik oluşumunu yalnızca etnik ve siyasi unsurlar üzerinden değil, dinî ve kültürel dinamiklerle birlikte değerlendirmektedir. Metin, sosyal inşacılık kuramının sunduğu kavramsal çerçeve üzerinden kimlik, kültür ve norm ilişkilerini tartışmaya açmakta; bu teorik arka planı, Özbek kimliğinin oluşum ve dönüşüm süreçlerini anlamlandırmak için kullanmaktadır. Bu doğrultuda, Özbek kimliğinin tarihsel seyri farklı egemenlik dönemleri bağlamında ele alınmakta; İslâm'ın bölgedeki yayılışı ile birlikte özellikle Hanefî-Mâtürîdî gelenek başta olmak üzere çeşitli dinî yorumların kimlik üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Çalışma ayrıca modern Özbekistan bağlamında kimlik tanımlamalarını değerlendirerek dinî kimliğin güncel toplumsal ve siyasal yapı içerisindeki yerini incelemekte; tarihsel birikim ile çağdaş dönüşümler arasındaki süreklilik ve değişim ilişkisini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle eser, İslâm'ın Özbek kimliğinin korunması ve yeniden üretilmesindeki işlevini kültürel bir süreklilik unsuru olarak ele almakta ve Orta Asya'da kimlik tartışmalarına disiplinler arası bir katkı sunmaktadır.